İzmir’in turistik bölgeleri Çeşme ve Karaburun’da deniz ekosistemini tehdit eden görüntüler yeniden ortaya çıktı. Geçen yaz döneminde yaklaşık bin 500 orkinosun kıyıya vurmasıyla büyük endişe yaratan toplu ölümler, bölgede tekrar gözlemlenmeye başladı. Çeşme Yarımadası Çevre Derneği (ÇEŞÇEP), konuya ilişkin yaptığı açıklamada, bilimsel verilerin ışığında durumun ciddiyetine dikkat çekti.
Bakteriyel Tehdit ve Sıcaklık İlişkisi
Bursa Uludağ Üniversitesi Veteriner Fakültesi tarafından yürütülen ve 2026 yılında uluslararası bir dergide yayımlanan akademik çalışma, ölümlerin arkasında "Lactococcus garvieae" adlı bakterinin bulunabileceğini işaret ediyor. Araştırmaya göre, deniz suyu sıcaklığının 15-16 derecenin üzerine çıkması bakterinin aktivitesini artırıyor. Ege Denizi’nde yaz aylarında sıcaklığın 25 dereceye kadar yükselmesi, bu bakteriyel hastalığın yayılması için elverişli bir zemin oluşturuyor. Hastalık, balıkların iç organlarında ağır tahribata yol açarken, dış görünüşte de yaralar ve pul dökülmeleriyle kendini belli ediyor.
Çiftlikler ve Çevresel Etkenler
Bölgedeki Gerence ve Ildır körfezlerinde bulunan balık çiftlikleri de tartışmaların odağında yer alıyor. Dernek, kapalı yapısı nedeniyle su sirkülasyonunun kısıtlı olduğu bu bölgelerde, yemleme faaliyetlerinden kaynaklanan organik atıkların birikme riski taşıdığını belirtiyor. Atıkların doğrudan hastalığı tetiklediğine dair kesin bir kanıt olmasa da, artan kirlilik ve yüksek sıcaklığın birleşerek bakteriyel yayılımı kolaylaştırdığı değerlendiriliyor.
Ayrıca, serbest dolaşan orkinosların kafeslere yaklaşarak ağlara çarpma ihtimali de ölümlere ek bir faktör olarak değerlendiriliyor. Ancak uzmanlar, ağ çarpması bulgusunun her vakada kesin olmadığını, hastalığın zayıflattığı balıkların yön bulma yetisini kaybederek kayalıklara veya ağlara çarpmış olabileceğini ifade ediyor. ÇEŞÇEP, tüm bu verilerin ışığında tek bir nedene odaklanmak yerine çevresel baskıların bir bütün olarak ele alınması gerektiğini savunuyor. Yetkilileri su kalitesini düzenli denetlemeye çağıran dernek, vatandaşları ise kıyıya vuran balıklara temas etmemeleri ve kesinlikle tüketmemeleri konusunda uyardı.
