Washington ve Tahran arasındaki gerilim enerji piyasalarını sarstı. ABD donanmasının İran bayraklı bir kargo gemisine müdahale etmesiyle tırmanan kriz, küresel petrol fiyatlarında sert bir yukarı yönlü hareketi tetikledi.
Hürmüz Boğazı'nda yaşanan son gelişmeler, dünya enerji piyasalarında deprem etkisi yarattı. ABD Başkanı Donald Trump'ın, İran'a ait bir kargo gemisine donanma tarafından el konulduğunu duyurmasının hemen ardından, Asya piyasalarında Brent petrolün varil fiyatı yüzde 4,74 artışla 94,66 dolara tırmandı. Batı Teksas türü ham petrol ise yüzde 5,6'lık bir değer kazanımıyla 88,55 dolar seviyesine ulaştı.
Boğazda kilitlenen trafik
Küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz sevkiyatının yaklaşık beşte birinin geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı'ndaki belirsizlik, yatırımcıları tedirgin ediyor. İran'ın cumartesi günü bölgeyi ticari geçişlere kapattığını ve yaklaşan her türlü deniz aracının hedef alınacağını ilan etmesi, çatışma riskini zirveye taşıdı. Tahran yönetimi, ABD'nin uyguladığı deniz ablukası kalkana kadar geri adım atmayacaklarını vurgularken, Washington kanadı ise bir anlaşma sağlanana kadar baskının süreceği mesajını veriyor.
Müzakere masasında belirsizlik sürüyor
Diplomatik kanallarda ise karmaşık bir süreç yaşanıyor. Başkan Trump, ABD heyetinin Başkan Yardımcısı JD Vance liderliğinde Pakistan'da müzakerelere başlayacağını açıklasa da, İran tarafı görüşme masasına oturma konusunda isteksiz bir tutum sergiliyor. İran devlet medyası, Tahran'ın şu aşamada herhangi bir diplomatik temas planlamadığını duyurarak beklentileri boşa çıkardı. Piyasa analistleri ise bu durumu, sahadaki askeri hamlelerin bir parçası olarak yorumluyor.
Enerji krizinin faturası ağırlaşıyor
Çatışmaların başlangıcından bu yana enerji fiyatlarında yaşanan aşırı dalgalanma, bölge ülkelerini zorunlu önlemler almaya itiyor. Enerji ihtiyacının büyük kısmını Hürmüz üzerinden karşılayan Asya ülkelerinde; uzaktan çalışma modellerine geçiş, çalışma haftalarının kısaltılması ve eğitim kurumlarında erken tatil gibi tasarruf tedbirleri uygulanmaya başlandı. Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol'un, Avrupa'daki uçak yakıtı stoklarının kritik seviyelere indiğine dair yaptığı uyarılar ise krizin sadece bölgesel değil, küresel bir lojistik darboğaza dönüşebileceğini gözler önüne seriyor.
