Türkiye’nin tarımsal üretiminde önemli bir yere sahip olan Manisa’da, bağcılık sektörünü yakından ilgilendiren kritik bir bilimsel gelişme yaşandı. MCBÜ Alaşehir Meslek Yüksekokulu bünyesinde yürütülen kapsamlı bir proje ile Sultani Çekirdeksiz ve Alaşehir ekotipi Red Globe üzümlerinin tüm genom dizileme işlemleri başarıyla tamamlandı. 2023-036 numaralı proje kapsamında elde edilen tüm genetik veriler, uluslararası platform olan NCBI GenBank veri tabanına PRJNA1175541 koduyla kaydedilerek küresel çapta araştırmacıların kullanımına sunuldu.
Dr. Öğr. Üyesi Emine Dilşat Yeğenoğlu liderliğindeki uzman ekipte; Tevfik Hasan Can, Dr. Öğr. Üyesi Ummahan Öz, Doç. Dr. Murat Afşar ve Prof. Dr. Meltem Sesli gibi farklı disiplinlerden akademisyenler yer aldı. Bu çalışma, üzüm çeşitlerinin genetik haritasının çıkarılmasıyla, bitki biyolojisi alanında yeni kapılar aralamayı hedefliyor.
Geleceğin bağcılığı için bilimsel temel
Proje yürütücüsü Dr. Öğr. Üyesi Yeğenoğlu, bu çalışmanın doğrudan yeni bir tür üretmekten ziyade, gelecekte yapılacak ıslah çalışmaları için temel bir veri kaynağı oluşturduğunu vurguladı. Özellikle ihracatın göz bebeği olan Sultani Çekirdeksiz ve bölgenin önemli bir değeri olan Red Globe üzerindeki bu genetik incelemeler, bitkilerin çevresel stres faktörlerine karşı verdiği tepkilerin daha iyi anlaşılmasını sağlayacak.
Araştırmanın ilerleyen aşamalarında, elde edilen veriler ışığında kuraklığa karşı daha dirençli, hastalıklara karşı bağışıklığı yüksek ve kalite standartları artırılmış üzüm çeşitlerinin geliştirilmesi amaçlanıyor. Özellikle Red Globe üzümünde sıkça rastlanan tane çatlaması ve renklenme problemleri gibi sorunların genetik kökenlerinin incelenmesi, bu veriler sayesinde çok daha kolay hale gelecek. Ekip, genom verilerinin ayrıntılı analizine dair akademik makale çalışmalarına devam ederken, bu bilgilerin tarımsal verimliliği artıracak yeni projelerin önünü açması bekleniyor.
