Kronik böbrek rahatsızlığı olan bireylerde, böbreklerin üzerindeki yükü azaltmak amacıyla başvurulan düşük proteinli beslenme modelleri, tedavi sürecinin en çok tartışılan konularından biri olmaya devam ediyor. Medicana International İzmir Hastanesi Nefroloji Uzmanı Dr. Sinan Erten, bu diyetlerin her hasta için standart bir çözüm olmadığını ve kişiye özel planlanması gerektiğini vurguluyor.
Protein alımındaki hassas denge
Böbreklerin süzme yeteneğinin zayıflamasıyla birlikte vücutta biriken üre ve azotlu atıkların temizlenmesi için protein alımının kontrol altına alınması kritik bir adım olarak görülüyor. Ancak Dr. Sinan Erten, "Az protein her zaman daha iyi sonuç vermez" diyerek, hedefin böbreği korurken vücudun kas kütlesini muhafaza etmek olduğunu belirtiyor. Bilimsel veriler, günlük 0,6 gram/kilogramın altındaki aşırı kısıtlamaların, bazı hastalarda ölüm oranlarını artırabildiğini ortaya koyuyor.
Kişiye özel beslenme planı şart
Diyalize girmeyen stabil evre 3-5 kronik böbrek hastalarında genellikle kilogram başına 0,8 gram protein hedefi belirlenirken, yakın takipli ve beslenme durumu iyi olan seçilmiş vakalarda bu oran 0,55-0,60 seviyelerine çekilebiliyor. Diyaliz sürecindeki hastalarda ise bu ihtiyacın 1,0-1,2 gram seviyelerine çıktığına dikkat çeken Dr. Erten, diyaliz aşamasına geçildiğinde eski kısıtlamaları sürdürmenin beslenme yetersizliği riskini ciddi oranda artırdığını ifade ediyor.
Bilinçsiz diyetin vücuda etkileri
Yetersiz protein ve kalori alımı, vücudun kendi kas dokusunu tüketmesine neden oluyor. Bu durumun sarkopeni, yürüme güçlüğü ve düşme riskini tetiklediğini belirten Dr. Erten, özellikle yaşlılarda ve enfeksiyon riski taşıyan hastalarda sıkı kısıtlamalardan kaçınılması gerektiğini söylüyor. İştahsızlık, kilo kaybı ve inflamasyon gibi sorunlar yaşayan hastalarda daha yüksek protein ve enerji hedeflenmesi gerektiğinin altını çizen uzmanlar, çocuklarda ise büyüme üzerindeki olumsuz etkiler nedeniyle protein kısıtlamasının kesinlikle önerilmediğini belirtiyor.
Özetle, böbrek sağlığını korumak adına yapılan diyet değişikliklerinin, mutlaka bir nefroloji uzmanı ve bu alanda deneyimli bir diyetisyen gözetiminde, hastanın klinik tablosuna göre şekillendirilmesi hayati önem taşıyor.
