Yaz aylarında artan hava sıcaklıkları, ev ve iş yerlerinde klima kullanımını zorunlu hale getirirken, bu cihazların dışarıya verdiği sıcak hava şehir merkezlerindeki ısıyı daha da katlıyor. Yaşar Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Mustafa Tutar ve ekibi, bu kısır döngüyü kırmak amacıyla doğadan ilham alan yenilikçi bir projeye imza attı.
Yapay zeka ile kusursuz tasarım
Proje kapsamında geliştirilen sistem, binaların içindeki ısıyı sarmal yapılı özel borular aracılığıyla yeraltına transfer ediyor. Toprağın yaz-kış değişmeyen doğal serinliğinden faydalanan bu yöntem, dış çevreye sıcak hava salınımını tamamen durduruyor. Sistemin en dikkat çekici yanı ise tasarım sürecinde kullanılan derin öğrenme algoritmaları. Yapay zeka, toprağın yapısından boruların kıvrımına kadar binlerce değişkeni saniyeler içinde analiz ederek, en düşük enerji tüketimiyle en yüksek soğutma performansını sunan ideal modeli belirliyor.
Sürdürülebilir enerji döngüsü
Araştırmada görev alan Prof. Dr. Arif Hepbaşlı, Dr. Öğretim Üyesi Aslı Tiktaş ve Yağız Ali İlmi Güçlü, geleneksel deneme-yanılma yöntemlerini geride bırakarak bütüncül bir mühendislik yaklaşımı ortaya koydu. Prof. Dr. Mustafa Tutar, sistemin uzun vadeli başarısı için kritik bir detaya dikkat çekti: "Toprağın ısıl kapasitesini korumak adına, yazın toprağa aktarılan ısının kış aylarında geri çekildiği mevsimsel bir enerji dengesi kuruyoruz. Böylece toprağın aşırı ısınmasını önleyerek, hibrit uygulamalarla sürdürülebilir ve maliyet etkin bir soğutma dönemi başlatıyoruz."
Bu teknoloji, sadece bina içi konforu artırmakla kalmıyor, aynı zamanda şehirlerin giderek daha fazla maruz kaldığı kentsel ısı adası etkisini azaltarak çevre dostu bir çözüm sunuyor.
