Birleşik Arap Emirlikleri, S-400 hava savunma sistemlerinin Türkiye sınırları dışına çıkarılması formülünde öne çıkan adres olarak gündeme geldi. Gazete Oksijen'den Metin Kaan Kurtuluş'un aktardığı bilgilere göre Ankara'nın değerlendirdiği seçeneklerden biri sistemlerin Dubai'ye nakledilmesi. ABD Başkanı Donald Trump'ın NATO Liderler Zirvesi'ndeki temasları sırasında yaptığı yaptırım açıklaması ise bu arayışı yeniden görünür kıldı.
F-35 kapısının anahtarı: S-400'lerin statüsü
Türkiye'nin 2019 yılında F-35 savaş uçağı programından çıkarılmasının ardındaki temel gerekçe Rusya'dan tedarik edilen S-400 bataryaları olmuştu. Washington yönetimi 2020'de ise hasımla mücadele yasası olarak bilinen CAATSA kapsamında Ankara'ya yaptırım uygulamaya başladı.
ABD'nin itirazı iki temel noktada yoğunlaşıyordu. İlki S-400'lerin NATO altyapısıyla entegrasyon sorunu, ikincisi ise Rusya'nın F-35 teknolojisine sızma olasılığıydı.
ABD Kongresi'nin 2020 yılında devreye aldığı yasal düzenleme ise süreci daha da sıkılaştırdı. Bu metne göre S-400 sistemleri Türkiye envanterinde kaldığı müddetçe F-35 satışına onay verilmesi mümkün görünmüyor. Dolayısıyla Beyaz Saray'ın iradesi Kongre engelini aşmak için tek başına yeterli olmayabilir.
Yaptırımları aşmak için üçlü formül arayışı
Taraflar arasında uzun bir müzakere süreci yürütüldüğü biliniyor. Masaya yatırılan çözüm paketleri S-400 bataryalarının atıl hale getirilmesinden tamamen farklı bir coğrafyaya taşınmasına kadar çeşitleniyordu.
Kritik eşik ise hem Kongre'yi ikna edecek hem de Ankara'nın savunma çıkarlarını zedelemeyecek bir orta yol bulunması olarak tarif ediliyor. Bu denklemde üçüncü bir taraf seçeneği giderek ağırlık kazandı.
Dubai'ye konuşlandırma ve Rusya ile temas iddiası
Son dönemde şekillenen formüle göre S-400 bataryaları Birleşik Arap Emirlikleri'ne intikal ettirilebilir. Yerel kaynaklardan yansıyan bilgiler sistemlerin konuşlanma noktası olarak Dubai'nin belirlendiği yönünde.
Ankara'nın bu planın işlerlik kazanması için Moskova ile de diplomatik bir trafik yürüttüğü ifade ediliyor. Planın kabul görmesi halinde Türkiye'nin F-35 tedarik zincirine dönüşünün önündeki en büyük engelin kalkması bekleniyor.