İzmir Büyükşehir Belediyesi, kamuoyunda “Basmane Çukuru” olarak bilinen ve yaklaşık kırk yıldır çözülemeyen hukuki düğümü çözmek için yeni bir protokol imzaladı. Konak ilçesi İsmet Kaptan Mahallesi’ndeki 1039 ada 8 parseldeki taşınmazla ilgili belirsizlikleri gidermeyi hedefleyen anlaşma, belediyenin alacaklarını fiziksel bir mülkiyet hakkına dönüştürüyor.
Bölgenin imar geçmişi 1985 yılına dayanıyor. Eski ESHOT garaj alanının otel ve kongre merkezi olarak planlandığı süreçte, 1997 yılında belediye ile yüklenici şirketler arasında kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapılmıştı. Ancak yargı kararları ve yüklenicilerin mali sorunları nedeniyle proje yarım kaldı, süreç Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’nun (TMSF) dahil olmasıyla karmaşık bir hukuki yapıya büründü.
2009 yılında dönemin Belediye Başkanı Aziz Kocaoğlu tarafından imzalanan protokolle belediyenin projedeki payı yüzde 11’den yüzde 30’a çıkarılmıştı. Ancak bu payın tapuda hangi bağımsız bölüme karşılık geldiği netleşmediği için belediyenin hakkı yıllarca kağıt üzerinde kaldı. Yüklenici firmanın 2019’da açtığı dava sonucunda sözleşme 2020’de feshedildi, belediye de 2021’de tapu iptali ve tescil davası açtı.
Yargı süreçlerinin belirsizliği ve ekonomik riskleri göz önüne alan İzmir Büyükşehir Belediyesi, taraflarla yaptığı görüşmeler sonucunda mevcut haklarını koruyan bir çözüm modeline ulaştı. İmzalanan protokolün en kritik maddesi, belediyenin gelecekte doğabilecek maddi yükümlülüklerden muaf tutulması ve yüzde 30’luk hakkının somutlaştırılması oldu.
Protokol kapsamında, yaklaşık 104 bin metrekare emsale esas inşaat alanı üzerinden hesaplanan belediye payı, diğer yapılardan fiziksel ve işlevsel olarak ayrılmış bağımsız bir Belediye Hizmet Binası olarak tanımlandı. Bu sayede soyut bir sözleşme hakkı, tapuda tescil edilebilecek somut bir kamu varlığına dönüşecek.
Sürecin doğrudan tarafı haline gelen TMSF’nin gerçekleştireceği Ticari ve İktisadi Bütünlük İhalesi’nin şartnamesinde, belediyenin bu hakkı ve diğer güvenceler açıkça yer alacak. Bağımsız yapının ve bölümlerin gerekli hukuki işlemler tamamlanarak İzmir Büyükşehir Belediyesi adına tapuya tescil edilmesi anlaşmanın temel şartlarından biri.
Kültürpark’ta 27 bin metrekare yeşil alan kazanımı
Basmane’deki çözüm sadece söz konusu parselle sınırlı kalmayacak. Belediyenin yeni hizmet binasına kavuşması, Kültürpark içindeki dağınık birimlerin toplanmasını mümkün kılacak. Günümüzde çeşitli belediye birimlerince kullanılan ve ekonomik ömrünü tamamlamış hollerin kaldırılması planlanıyor.
Bu hollerin kapladığı yaklaşık 27 bin metrekarelik alanın yeniden peyzaj düzenlemesiyle Kültürpark’a yeşil alan olarak kazandırılması hedefleniyor. Böylece hem belediye hizmetleri kent merkezinde kalıcı ve düzenli bir yapıda toplanacak hem de parkın yeşil kimliği güçlendirilecek.
İzmir Büyükşehir Belediyesi, kırk yıllık süreçte farklı dönemlerde görev yapan başkanlar, meclisler ve bürokratların ortaya koyduğu çabaları kurumsal hafızanın parçası olarak görüyor. Yeni aşama, geçmiş çalışmaları reddetmek yerine biriken hukuki ve idari tecrübeyi kullanarak belediyenin haklarını en güçlü şekilde güvence altına almayı ve alanı kente kazandırmayı amaçlıyor.
