Sonbaharın gelişiyle birlikte kısalan günler ve düşen hava sıcaklıkları, biyolojik ritmimiz üzerinde belirgin değişimlere yol açabiliyor. Medicana International İzmir Hastanesi’nden Klinik Psikolog Burçin Deniz, bu dönemde sıkça karşılaşılan enerji kaybı ve isteksizlik halinin, aslında çevresel faktörlere verilen doğal bir adaptasyon süreci olduğunu belirtti.
Dış dünyadan gelen uyaranların azalması, bireylerin sosyal etkileşimlerini kısıtlamasına ve buna bağlı olarak yaşamdan alınan tatmin duygusunun zayıflamasına neden olabiliyor. Bu durumun bir sonucu olarak ortaya çıkan eylemsizlik hali, kişinin kendini daha yorgun ve mutsuz hissetmesine yol açan bir kısır döngüyü tetikliyor.
Zihinsel tuzaklara dikkat
Klinik Psikolog Burçin Deniz, bu süreçte zihnin "Neden eski enerjime sahip değilim?" gibi sorularla sürekli kendini sorguladığını ve bu durumun "ruminasyon" yani olumsuz düşüncelere takılıp kalma riskini artırdığını ifade etti. Özellikle mükemmeliyetçi bir yapıya sahip olan bireylerin, artan sorumluluklar karşısında daha hızlı tükendiğini vurgulayan Deniz, "Yaz aylarındaki pozitif pekiştireçlerin yerini kısıtlayıcı rutinlerin alması, bireyi duygusal bir geri çekilmeye itebilir. Ancak bu durumu aşmak için motivasyonun kendiliğinden gelmesini beklemek, süreci daha da zorlaştırır" dedi.
Eylem planı ile döngüyü kırın
Mevsimsel geçişlerde hissedilen yorgunlukla başa çıkmanın en etkili yolunun, duyguların düzelmesini beklemeden harekete geçmek olduğunu belirten Klinik Psikolog Burçin Deniz, "Eylem, motivasyonu doğurur" prensibinin benimsenmesi gerektiğini söyledi. Kişinin zihnindeki felaket senaryolarına odaklanmak yerine, esnek bir bakış açısı geliştirerek günlük aktivitelerini sürdürmesi öneriliyor.
Bununla birlikte, uzmanlar uyarıyor: Eğer bu isteksizlik ve enerji düşüklüğü iki haftadan uzun sürüyorsa, sosyal izolasyon derinleşiyorsa ve günlük işlevsellik ciddi oranda kısıtlanıyorsa, bu durum "mevsimsel afektif bozukluk" belirtisi olabilir. Bu noktada, bireysel çabaların ötesine geçerek profesyonel bir destek almak büyük önem taşıyor.
