İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin desteğiyle sürdürülen arkeolojik kazılar, kentin binlerce yıllık ticari ve sosyal geçmişine dair ezber bozan veriler sunuyor. Bornova Ovası’nda yer alan Yassıtepe Höyüğü, yaklaşık 5 bin yıl öncesine dayanan, tapınakları, işlikleri ve depolama alanlarıyla dikkat çeken organize bir kent yaşamını gözler önüne seriyor. Kazı Başkanı Doç. Dr. Zafer Derin, bu yerleşimin stratejik önemini vurgulayarak bölgeyi "İzmir’in Troya’sı" olarak tanımlıyor.
Antik Çağın Üretim ve Ticaret Üssü
Yassıtepe’deki bulgular, bölgenin sadece bir yerleşim yeri değil, aynı zamanda güçlü bir ekonomik merkez olduğunu kanıtlıyor. Kazılarda bulunan büyük depolama küpleri, bronz işleme atölyeleri ve kaliteli çanak çömlekler, kentin tarımsal ve endüstriyel üretim kapasitesinin yüksekliğini gösteriyor. Özellikle üzümün pekmez, kuru üzüm ve şarap gibi farklı formlarda işlenerek ticari bir meta haline getirilmesi, bölgenin "Bornova Misketi" gibi kadim bir tarım kültürüne sahip olduğunu destekliyor. Ayrıca bu yılki çalışmalarda gün yüzüne çıkan zeytin çekirdekleri, Ege ekonomisinin temel direkleri olan zeytin, üzüm ve incir üçlüsünün 5 bin yıl önce de aynı coğrafyada varlık gösterdiğini kanıtladı.
Miken İzleri ve Prestijin Simgesi Panterler
Kazı alanında ortaya çıkarılan Miken kültürüne ait mezarlar, Yassıtepe’nin Ege dünyasıyla ne kadar geniş bir ticaret ağına sahip olduğunu ortaya koyuyor. Mezarlardan çıkan silindir mühürler ve takılar, bölgenin uluslararası bir ticaret durağı olduğunu doğruluyor. Öte yandan, yerleşimde bulunan panter kalıntıları, dönemin yöneticilerinin güç ve prestij arayışına dair ipuçları veriyor. Kutsal kabul edilen panterin avlanması, kentin beyi için bir iktidar göstergesi olarak değerlendiriliyor.
Depremin Yıktığı Kadim Yaşam
Yassıtepe’nin kaderi, MÖ 2800 civarında yaşanan büyük bir depremle değişti. Arkeolojik katmanlarda görülen "S" şeklindeki deforme olmuş duvarlar, kentin bir felaketle aniden terk edildiğini gösteriyor. Bugün İzmir’in modern yapılaşmasının altında yatan bu antik kent, hem bir deprem gerçeğini hatırlatıyor hem de bölgenin binlerce yıldır süregelen zenginlik mirasını temsil etmeye devam ediyor. Doç. Dr. Derin, Yassıtepe ve Yeşilova’nın birleştirilerek bir arkeoloji turizmi rotasına dönüştürülmesinin, İzmir’in kültürel kimliği için büyük bir kazanım olacağını belirtiyor.
