İzmir’in tarihsel köklerini barındıran Yeşilova Höyüğü’ndeki arkeolojik çalışmalar, Neolitik Dönem insanının sosyal ve gündelik yaşamına dair çarpıcı detayları günümüze taşıyor. Doç. Dr. Zafer Derin öncülüğünde yürütülen kazılar, bölgede yaşayan topluluğun sadece bir arada bulunmadığını, aynı zamanda oldukça organize ve barışçıl bir yaşam kurguladığını ortaya koyuyor.
Ortak yaşam ve mutfak kültürü
Kazı alanında dikkat çeken en önemli bulgulardan biri, evlerin bağımsız yapısına rağmen oluşturulan ortak mutfak işlikleri oldu. Ailelerin kendi konutlarında ocakları bulunmasına karşın, yerleşim merkezindeki ortak pişirme alanları, topluluğun paylaşımcı bir üretim kültürüne sahip olduğunu gösteriyor. Uzmanlar, bu düzenin günümüzdeki köy yaşamındaki ortak ekmek pişirme gelenekleriyle büyük benzerlik taşıdığını belirtiyor.
Deniz ürünleri ve estetik tutkusu
Arkeolojik veriler, ilk İzmirlilerin beslenme alışkanlıklarının bugünkü Ege mutfağıyla örtüştüğünü kanıtlıyor. Balık ağlarının ağırlıklarının bulunması, topluluğun denizden profesyonel düzeyde faydalandığını ve çipura gibi balıkların sofraların vazgeçilmezi olduğunu gösteriyor. Bunun yanı sıra, kazılarda ele geçirilen 8 bin yıllık sürme kalemi ve çeşitli takılar, dönemin insanlarının kişisel bakıma ve estetiğe ne kadar önem verdiğini gözler önüne seriyor.
Barışçıl bir toplumun izleri
Yeşilova Höyüğü’nün sunduğu en ilginç verilerden biri de topluluğun karakterine dair. Kazı alanında herhangi bir savaş aletine rastlanmaması, ilk İzmirlilerin çatışmadan uzak, özgürlükçü ve barışçıl bir yaşam sürdüklerini işaret ediyor. Ayrıca, kırılan öğütme taşlarını duvarlarda yapı malzemesi olarak yeniden değerlendirmeleri, bu kadim toplumun çevreci bir anlayışa sahip olduğunu da kanıtlıyor.
Geçmişten gelen büyük yangın
Bölgedeki yaşamın izleri, binlerce yıl önce meydana gelen şiddetli bir yangınla kesintiye uğramış. Kazı alanındaki erimiş duvar kalıntıları ve yanmış taşlar, yerleşimin son döneminde yaşanan felaketin boyutlarını bugün bile hissettiriyor. Yaklaşık 500 kişilik bir nüfusa ev sahipliği yaptığı tahmin edilen höyükte, çalışmalar genişledikçe İzmir’in tarihinin çok daha eski dönemlere uzanabileceği öngörülüyor. Doç. Dr. Zafer Derin, tüm bu bulguların Yeşilova sakinlerini günümüz Ege toplumunun gerçek öncüleri ve ilk İzmirliler olarak tanımlamamızı sağladığını vurguluyor.
