İstanbul’da Sıfır Atık Vakfı öncülüğünde bir araya gelen yerel yönetim temsilcileri, plastik kirliliğiyle mücadelede sahada uygulanan başarılı örnekleri masaya yatırdı. Çalıştayın en dikkat çeken sunumlarından birine imza atan Muğla Valisi Dr. İdris Akbıyık, turizm cenneti olarak bilinen kentin kırılgan ekosistemini korumak için geliştirdikleri bütüncül yaklaşımı "Muğla Modeli" adıyla tanıttı.
Vali Akbıyık’ın üzerinde durduğu temel felsefe, mevcut sorunlara sonradan çözüm bulmak yerine sorunun kaynağını kurutmak oldu. Akbıyık, "Bizim hedefimiz, koylarımızı temizlemek için ekip göndermek değil; o koylara plastiğin ulaşmasını daha en başta engellemek. Benimsediğimiz yönetim anlayışı bu" ifadelerini kullandı.
Çalıştay kapsamında İçişleri Bakan Yardımcısı Dr. Mehmet Cangir’in moderatörlüğünü üstlendiği "Plastik Döngüsünde Yerel Uygulamalar ve Değerlendirme Perspektifleri" başlıklı Valiler Oturumu düzenlendi. Bu oturumda söz alan Akbıyık, Muğla’nın sahip olduğu doğal zenginliklerin aynı zamanda büyük bir sorumluluk getirdiğine işaret etti. 1484 kilometrelik kıyı bandı, benzersiz koylar ve yoğun turist trafiğinin bölgeyi çevresel risklere karşı son derece hassas hale getirdiğini belirten Vali, plastik atık sorununun yalnızca bir temizlik işçiliği olarak algılanmaması gerektiğini, bunun stratejik bir yönetim meselesi olduğunu söyledi.
Ortak Akıl ve Eğitim Seferberliği
Muğla’da çevre politikalarının tek elden yürütülmediğini anlatan Akbıyık, il genelindeki tüm paydaşların sürece dahil edildiğini aktardı. Belediyeler, üniversiteler, kamu kurumları ve sivil toplum kuruluşlarının ortak akıl çerçevesinde bir araya geldiğini ifade eden Vali, bu iş birliğinin en somut çıktılarından birinin eğitim alanında hayata geçirildiğini dile getirdi. Gelecek nesillerde kalıcı bir çevre bilinci oluşturmak amacıyla başlatılan "Mavi-Yeşil Okullar Projesi" kapsamında, okullardaki tek kullanımlık pet şişe tüketimini azaltmak için temiz su arıtma sistemlerinin kurulduğu bilgisini paylaştı.
Akbıyık ayrıca, bölgenin doğal mirasını korumayı hedefleyen vizyon projelerden biri olan Köyceğiz Gölü ve Dalyan Kanalı Tekne Dönüşümü Projesi’nin ekosisteme olan katkılarını da katılımcılara aktardı. Bu projeyle hem su kaynaklarının korunduğunu hem de bölgedeki ekonomik faaliyetlerin sürdürülebilir hale getirildiğini vurguladı.
Ulusal Çapta Yapısal Öneri: Çatı Kurum Şart
Vali Akbıyık, yerel uygulamaların başarısının ancak güçlü bir ulusal koordinasyonla kalıcı olabileceğini savundu. Atık yönetimindeki dağınık yapının verimliliği düşürdüğüne dikkat çeken Akbıyık, bu alanda yetkileri tek merkezde toplayacak bir "Katı Atık Yönetimi Genel Müdürlüğü" kurulması ya da benzeri ortak bir çatı yapının oluşturulması gerektiğini önerdi. Bu yapısal değişikliğin, ülke genelindeki atık politikalarının çok daha etkin ve sürdürülebilir yürütülmesine olanak tanıyacağını kaydetti.
Sahadan Örnekler ve Gelecek Vizyonu
Toplantıda Muğla’nın saha deneyimlerini de aktaran Akbıyık, uygulamadaki başarılı projeleri tek tek sıraladı. Bodrum’da hayata geçirilen Sıfır Atık Pilot Bölge uygulamaları, işletmelere verilen ruhsat süreçlerine entegre edilen atık yönetimi kriterleri, Depozito Yönetim Sistemi’nin bölgedeki işleyişi ve deniz araçlarının anlık olarak izlenmesini sağlayan Temiz Seyir Projesi hakkında detaylı bilgiler verdi. Akbıyık, konuşmasının sonunda çevresel tehditlere karşı daha güçlü durabilmek için kıyı şeridine sahip illerin ortak bir çevre koruma ağı kurması gerektiğini belirterek, bu tür bir iş birliğinin mücadeledeki başarı oranını önemli ölçüde artıracağını sözlerine ekledi.
