Sağlık Bakanlığının yaklaşık bir yıldır üzerinde çalıştığı yeni tütün kontrol kanun teklifinin ekim ayında Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulması planlanıyor. Teklifin hazırlık sürecinde yer alan Prof. Dr. Toker Ergüder, mevcut politikaların gözden geçirilmesi gerektiğini vurgulayarak, taslakta çocuk ve gençlerin korunmasını hedefleyen köklü değişiklikler bulunduğunu açıkladı.
Türkiye'de sigara tüketiminin son yıllarda ciddi artış gösterdiğine dikkat çeken Ergüder, 2012 yılında 91 bin ton ve 4,5 milyar paket olan satışların, 2025 yılında 160 bin ton ve 8 milyar pakete ulaşacağını belirtti. Akademisyenler ve sivil toplum kuruluşlarının saha araştırmalarıyla desteklediği bu veriler, yeni düzenlemenin gerekçelerini oluşturuyor.
Ergüder, ülke olarak yeniden bir silkelenmeye ve politikaları gözden geçirmeye ihtiyaç duyulduğunu ifade ederek şunları kaydetti:
“Bizim ülke olarak yeniden bir silkelenmeye, politikaları gözden geçirmeye ihtiyacımız var.”
Lokanta bahçeleri ve açık alanlarda yeni kısıtlamalar
Taslakta yer alan maddeler arasında en dikkat çekici unsur, 1 Ocak 2015 tarihinden sonra doğan bireyler için getirilen ömür boyu tütün ürünü kullanma, içme ve satın alma yasağı oldu. İngiltere başta olmak üzere birçok ülkede benzer uygulamaların hayata geçtiğini hatırlatan Ergüder, bu adımın özellikle kız çocuklarını korumayı amaçladığını dile getirdi.
Prof. Dr. Toker Ergüder, konuya ilişkin şu ifadeleri kullandı:
“Çocukları ve özellikle kız çocuklarımızı korumak için 1 Ocak 2015 tarihinden sonra doğanlara, hayatları boyunca tütün ürünlerinin kullanımı, içimi, satışı yasaklanıyor. İngiltere de geçti. Pek çok ülkede geçiyor.”
Kapalı alanlardaki yasağa ek olarak, açık alanlarda da önemli düzenlemeler yapılacağı bilgisini paylaşan Ergüder, parklar, bahçeler ve kamu binalarının çevresindeki uygulamalara değindi. Sigara içme alanlarının dışarıdan görünmeyecek şekilde izole edileceğini belirten uzman, çocukların sigara içenleri görmemesini hedeflediklerini vurguladı.
Ergüder, kapalı alanlarla ilgili çok önemli düzenlemeler geldiğini anlatarak sözlerini şöyle sürdürdü:
“Lokantaların hem açık hem kapalı alanlarında sigara içmek kökten yasaklanıyor. Parklarda, bahçelerde, kamu binalarının bahçelerinde bununla ilgili dışarıdan görünmeyecek şekilde sigara içme alanları oluşturulacak. Sigara içmek isteyenler, orada sigara içebilecek. Bence en önemlisi burada, çocuk ve gençler artık kimsenin sigara içtiğini görmeyecek”
Slim sigaralar kaldırılıyor, kimlik doğrulama zorunlu oluyor
Kanun teklifi kapsamında sigara paketlerinde standartlaşmaya gidilecek. Özellikle kadınları hedef alan pazarlama stratejisi olarak görülen ince sigaraların piyasadan kaldırılması planlanıyor. Tüm sigaraların aynı standart pakette satılmasına yönelik uygulama ile 'slim' sigara terimi ve ürün çeşitliliği ortadan kalkacak.
Prof. Dr. Ergüder, bu düzenlemenin arkasındaki mantığı şu sözlerle açıkladı:
“Standart paket düzenlemesi geliyor. Burada şöyle bir durum var. Özellikle 2012'den sonra sigara firmaları kadınlara saldırmaya başladı. Bizim ince sigara dediğimiz sigaraları piyasaya sürdüler. Standart paket uygulaması yürürlüğe girerse artık tüm sigaralar standart satılacak. İnce sigaralar, 'slim' sigaralar ortadan kalkacak. Bu da kadınları korumaya yönelik”
Yaş sınırı kontrolünü sıkılaştırmak amacıyla getirilecek bir diğer yenilik ise kredi kartı üzerinden yapılan alımlarda kimlik doğrulama sistemi olacak. Bu sistem sayesinde 18 yaşından küçüklerin tütün ürünlerini satın alması teknik olarak engellenecek.
Ergüder, bu önlemle ilgili olarak “Kredi kartı ile 18 yaşından küçüklerin bu ürünleri satın almaları kesinlikle imkansız hale gelecek” dedi.
