ABD ile İran arasındaki karşılıklı saldırıların ardından artan tansiyon ve Hürmüz Boğazı'na ilişkin belirsizlikler, küresel enerji arzına yönelik endişeleri artırırken petrol fiyatlarında sert yükselişe neden oldu. Bu tabloya paralel olarak risk iştahı zayıf seyrederken hisse senetleri üzerindeki baskı da küresel ölçekte sürüyor. Bu ortamda 17 kurumun model portföyünde yer verdiği hisseler araştırıldı ve toplamda 54 hisseye ulaşıldı.
MSCI'den bir ayda üç uyarı geldi
Morgan Stanley Capital International (MSCI), son bir ayda Türkiye'ye yönelik üç ayrı uyarı yaptı. İlk uyarıda Türkiye'nin 'bilgi akışı' kriterindeki notunu düşüren kuruluş, hissedar yapılarında şeffaflık sorunlarını, açığa satış yasağını ve piyasa kurallarında sık değişiklik yapılmasını eleştirdi. İkinci uyarıda ise Türkiye'deki halka açık bazı küçük şirketlerle yakından ilişkili fon pozisyonlarını içeren ve fiili dolaşımdaki pay tahminlerini yapay olarak şişiren olası eşgüdümlü işlem davranışlarının tekrarlanan örneklerine dikkat çekti.
Kuruluş, Kasım 2026'daki yeni 'Endeks Gözden Geçirme' dönemine kadar Türkiye piyasasında bir ilerleme görülmediği takdirde MSCI Türkiye için yeni bir istişare süreci başlatabileceğini açıkladı. Son uyarıda ise MSCI, yatırım yapılabilirliğe ilişkin endişelerin bulunduğu durumlarda Türk hisselerini 'şirket bazında' değerlendirmeye devam edeceğini bildirdi. Kuruluş, bireysel hisselerin serbest dolaşımdaki pay oranını gözden geçirebileceğini ve belirli fonların elindeki paylar dahil bazı hissedarları 'fiili dolaşım dışı' olarak yeniden sınıflandırabileceğini de belirtti.
S&P DJI Türkiye'yi izleme listesine aldı
S&P Dow Jones Indices (S&P DJI), Türkiye'yi 'sınır piyasa' statüsüne düşürme ihtimaline ilişkin izleme listesine aldı. S&P DJI; Türkiye'deki hisse sahipliği şeffaflığı da dahil olmak üzere piyasa erişilebilirliğiyle ilgili zorlukları ve yapısal endişeleri, bunun yanı sıra Türk yetkililerin buna karşı aldığı düzenleyici önlemleri izlediğini açıkladı. S&P DJI, durumun daha da kötüleşmesi halinde Türk menkul kıymetlerine özel uygulamalar getirmeyi değerlendirebileceğini de belirtti. Açıklamada; bu sorunların söz konusu tarihten itibaren bir takvim yılı içinde çözülememesi halinde, Türkiye'nin piyasa sınıflandırmasının en yakın yıllık gözden geçirme döneminde yeniden değerlendirileceği de kaydedildi.
Ne gibi riskler söz konusu
Uzmanlar, arka arkaya gelen bu uyarıların dikkate alınması gerektiği görüşünde. "Milyarlarca dolarlık uluslararası portföy yatırımlarının akacağı yön, MSCI, S&P gibi kurumların değerlendirmeleri çerçevesinde şekilleniyor" diyen uzmanlara göre; bu tür bir statü düşüşü riski, uluslararası büyük fonların ülkeden çıkmasına ve yabancı sermaye girişinin durmasına neden olabilir.
Listelerde güncel durum
Piyasalardaki son önemli gelişmeler böyleyken hisse senetleri özelinde bir inceleme yapabilmek adına 17 aracı kurumun model portföylerinde hangi hisselere yer verdiği ve son dönemde yaptığı değişiklikler araştırıldı. Tabloda toplamda 54 hisse yer alırken en çok önerilen hisse, 12 kurumla Türk Hava Yolları (THY) oldu. THY'yi; dokuz kurumla Tüpraş, sekiz kurumla Yapı Kredi, Akbank ve MLP Sağlık takip etti. Migros ise yedi kurumun listesinde yer buldu.
THY ve AHE'nin yatırım temaları
Gedik Yatırım; 2 Temmuz'da AgeSA ile Kocaer Çelik'i kâr realizasyonu, Migros ile Türk Telekom'u belirledikleri 2026 yılı ikinci yarı temasına yeterince uymaması, Mavi'yi ise sektördeki zayıf talep eğilimi nedeniyle portföyden çıkarma kararı aldı. Kurum, model portföyüne Anadolu Hayat'ı (AHE) ve THY'yi ekledi. Gedik Yatırım Araştırma Direktörü Ali Kerim Akkoyunlu; AHE'nin ikinci çeyrekte hem teknik tarafın hem de girişim sermayesi yatırım fonu (GSYF) ve gayrimenkul yeniden değerleme gelirlerinin olumlu katkısıyla çeyreksel olarak güçlü finansal sonuçlar açıklamasını bekliyor. Akkoyunlu; THY'de ise maliyetlerin düşmesi, getirilerin sabit kalması ve yüksek sezona kadar rezervasyonların sağlam seyretmesiyle mevcut seviyelerde risk/getiri oranının cazip göründüğü analizini yapıyor. Ali Kerim Akkoyunlu, "Temel amacımız portföyü daha az defansif bir yapıya kavuşturmak olup ilerleyen süreçte ek güncellemeler de paylaşılacak. Bu değişikliklerle bankacılıktaki ağırlığımızı artırarak 'Endekse Paralel' ağırlığa geldiğimizi de belirtmek isteriz" diyor.
Kâr marjları desteklenebilir
THY, 3 Temmuz'da da İş Yatırım tarafından 'En Çok Önerilenler Listesi'ne eklendi. İş Yatırım Araştırma Direktörü Esra Şirinel'e göre, savaşın tetiklediği yükselen petrol fiyatlarının THY'nin ikinci çeyrek finansalları üzerindeki olumsuz etkisi; petrol/jet yakıtı fiyatlarındaki beklenenden hızlı düşüş, fiyat artışları ve yakıt ek ücretlerine rağmen talebin güçlü kalması, rota optimizasyonları ve daha yüksek kargo gelirleri sayesinde korkulduğu kadar ağır olmayabilir. "Petrol fiyatlarındaki aşağı yönlü eğilimin sürmesi halinde bunun üçüncü çeyrek marjlarına olumlu yansımasını bekliyoruz" diyen Esra Şirinel, düşük yakıt hedge oranının da yakıt fiyatları geriledikçe üçüncü çeyrek kâr marjlarını destekleyeceğini kaydediyor.
Tüpraş portföye girdi
Ak Yatırım, 8 Temmuz'da Tüpraş'ı yüzde 13 portföy ağırlığıyla hisse öneri listesine ekledi. Kurum tarafından yayınlanan bilgi notunda, "Tüpraş'ın; cazip değerlemesi, ikinci ve üçüncü çeyrekte güçlü kârlılık görünümü ve jeopolitik sorunlar ve sektördeki yapısal sıkılık nedeniyle rafineri marjlarındaki güçlü seyrin (2026 ikinci çeyrekteki zirvelerden olası bir normalleşme olsa bile) bir süre devam edeceği yönündeki görüşümüz nedeniyle BİST-100'den daha iyi bir performans göstermesini bekliyoruz" ifadelerine yer verildi.
Endeks dağılımı daha homojen ve sağlıklı olmalı
BİST-100, TL bazında 'sekiz yıldır aralıksız' yükselmesine karşın geçtiğimiz üç yılda dolar bazında yatay, enflasyon bazında ise sürekli gerileyen bir performans sergiledi. Ancak 2026'nın ilk yarısında bu görünümün yeniden pozitife döndüğü hesaplanıyor. Matematik böyle olmasına karşın, endeksin dağılımına ve yükselişe etki eden şirketlere bakıldığında, az sayıda şirketin sürüklediği bir endeks performansı olması nedeniyle geniş bir yatırımcı kesiminin rakamlara yansıyan bu getiriden yararlanamadığı bir dönem geride bırakılıyor. MSCI'ın Borsa İstanbul'da şeffaflık ve işlem bütünlüğü üzerine uyarıları ve bu konularda atılabilecek adımlar, ilerleyen dönemde daha sağlıklı bir endeks yapısı getirebilir. Düzenleyici kuruluşlardan beklenen yapıcı adımların daha homojen ve sağlıklı bir endeks dağılımı getirmesi, bu süreçte hisse fiyatlarında bir gerileme olmadan endeks çarpanlarının bir miktar gerilemesi ve iskonto oranının yeniden daha cazip seviyelerde denge bulması bekleniyor.
